Irlandzka autonomia
W roku 1920 parlament brytyjski wreszcie uchwalił poprawiony i trochę zmieniony projekt irlandzkiej autonomii, wprowadzający podział kraju. De Valera nie przyjął podziału - i Irlandia została wtrącona w najgorszą ze wszystkich wojen, wojnę domową. Jednakże około roku 1923 kraj z wolna zaczął się uspokajać. Zdarzały się jeszcze krwawe utarczki, linię graniczną podziału wciąż gwałcono po obu stronach, ale Republika Irlandzka zajęła wreszcie 29 grudnia 1937 roku swoje miejsce wśród narodów świata. W następnym roku przyjęto ją na członka Ligi Narodów. Różnice między północną a południową Irlandią wystąpiły ze szczególną wyrazistością w czasie drugiej wojny światowej. Północna Irlandia czynnie uczestniczyła w wojnie, jej porty i lotniska służyły wojskom alianckim. Eire była jedynym państwem, należącym do brytyjskiego Commonwealthu, które ogłosiło neutralność. Jednakże była to trochę sfałszowana neutralność. Siedemdziesiąt tysięcy mężczyzn z Eire przeprawiło się do Anglii i zaciągnęło ochotniczo do wojska brytyjskiego, a dalszych dwadzieścia tysięcy wzmocniło przerzedzone szeregi robotników w brytyjskich fabrykach amunicji. W -trzydziestą rocznicę Powstania Wielkanocnego Republika Irlandzka odcięła ostatnie więzy łączące ją z Anglią: wypowiedziała lojalność, obowiązującą ją do tej pory wobec brytyjskiego monarchy i opuściła Commonwealth. Północna Irlandia pozostała w oficjalnie łączącej ją z Anglią ścisłej unii, ale kontakty - polityczne, ekonomiczne, społeczne - niczym sieć przewodów łączących północ i południe Irlandii ponad sztucznie narzuconą linią granicy, wzmacniają się i gęstnieją z każdym dniem. "Irlandia dla Irlandczyków" - tak brzmiało hasło kraju od wielu wieków walczącego przeciw wyzyskowi i kolonizacji. Ale ucisk, nędza i arogancka tyrania kleru odwróciły to hasło, które brzmi teraz: "Irlandczycy dla Irlandii".